Op de cover van het dubbeldikke zomernummer van HP/De Tijd worden 24 tips ‘Zomerlezen’ aangekondigd. Onderaan de tekening van Theo van den Boogaard is onmiskenbaar het omslag van mijn boek Aan het einde van de oorlog afgebeeld.
Bij nadere beschouwing zelfs twee keer, dankzij het Droste-effect.
Opvallend genoeg blijkt mijn boek in dit hele dubbeldikke nummer niet te worden genoemd! Zelfs niet bij de 24 tips met boeken voor de zomer. Merkwaardig.
Wel was mijn roman al eerder in het weekblad genoemd, in een column schreef iemand een ultrakorte recensie:
Pfff.
Typografisch gezien is Pfff een geinig woordje, omdat (zoals je hierboven kunt zien) het opmaakprogramma de ligatuur tussen de eerste twee ff-en keurig toepast en ze aan elkaar last tot een nieuw teken met zo min mogelijk spatie, maar de derde f er gewoon weer achter zet met iets te veel spatie.
Ik kwam ontbrekende ligaturen ook tegen in een aangrijpend en op zich prachtig uitgegeven boek, PS van Yolanda Entius. Vormgever Lyanne Tonk koos een fraaie letter, maar blijkbaar is het een font zonder ligaturen, zoals hieronder te zien is in het woord ‘lief hebberij’.
Rond elke i zit ook vrij veel spatie, valt me op, vooral bij ‘ik’, dat ‘i k’ wordt en ‘wil’ dat ‘wi l’ lijkt. Dat doet verder niets af aan de tekst of de typografie, het valt me alleen op.
De krul van die f in het woord ‘liefhebberij’ moet in een gedrukte tekst eigenlijk aan de stok van de h worden verbonden. Het moet natuurlijk niet, maar het kan, omdat het mooier is. Dat levert dan een nieuw teken op, net als twee ff-en naast elkaar.
Zie bijvoorbeeld hier, hetzelfde woord ‘liefhebberij’ in Aan het einde van de oorlog.
Bert Natter 