Drie van Breda

De Volkskrant besteedde gisteren aandacht aan het bezoek van de Duitse historicus Felix Bohr aan ons land. Bij het artikel stond een foto van een Mercedes waarop de standaard van ons Koninklijk Huis wappert. In de achtergrond zien we een menigte met Nederlandse vlaggetjes zwaaien en een bord dat omhoog wordt gehouden waarop de vrijlating van de drie laatste Duitse ‘krijgsgevangenen’ wordt geëist. Het onderschrift luidt: ‘Een betoging voor de vrijlating van de Drie van Breda in 1971.’

Ik kan me vergissen, maar dit lijkt mij een foto van het staatsbezoek van koningin Juliana en Prins Bernhard aan West-Duitsland in dat jaar. Het paar werd door het Duitse volk juist met enthousiasme ontvangen. En tussen alle mensen die onze vorstin en haar gemaal welkom heetten, stond één betoger die een bord in de lucht stak.

Nashville

De ondertekenaars van de Nashville-verklaring weten nauwkeurig wat God wil. Zij beschouwen medemensen die seks buiten het huwelijk hebben, homoseksuelen en transgenders als ‘onrein’ en ‘de Heer onwaardig’; voor hen is er geen plaats in de kerk. Er is ook geen ruimte voor dialoog, want ‘getrouwe christenen onderling’ mogen hierover niet van mening verschillen.
Om hun gelijk te onderstrepen beroepen de ondertekenaars zich op perikopen waarvan ik dacht dat niemand in onze tijd die nog zou durven aanhalen, zoals Leviticus 20:13:
Wie [bedoeld wordt: wie als man] met een man het bed deelt als met een vrouw, begaat een gruweldaad. Beiden moeten ter dood gebracht worden en hebben hun dood aan zichzelf te wijten.
Gelukkig bevat deze harteloze en fanatieke verklaring een lichtpuntje. Er staat:
‘Over het geheel genomen ziet de geest van onze eeuw niet langer de schoonheid
van Gods bedoeling met het mensenleven en verblijdt zij zich daar ook niet meer in.’
Het woord ‘geest’ is mannelijk, maar er wordt in deze zin naar terugverwezen met
het vrouwelijke ‘zij’. Taalkundig zijn de ondertekenaars menselijker dan in de rest
van hun denken.

Oef

Een tijdje geleden kocht ik op een rommelmarkt de verzamelplaat The Whole Story van Kate Bush. Vandaag zette ik hem op, al enigszins op mijn hoede voor de onheilspellende kreet (NEW VOCAL) achter het eerste nummer, ‘Wuthering Heights’.

Oef.

Dat viel echt niet mee, zeg. Fans schijnen nogal geestdriftig te zijn over deze remake uit 1986 van de klassieke single uit 1978. Oorspronkelijk verscheen het nummer toen Bush negentien was en ze schreef het op haar zeventiende, ongeveer even oud als Schubert toen hij Goethes ‘Erlkönig’ op muziek zette.

De oorspronkelijke versie van ‘Wuthering Heights’ vind ik machtig, maar de versie die Bush tien jaar later inzong en remixte is een draak. Ik snap niet hoe het mogelijk is dat twee versies van dezelfde song, vertolkt door de geestelijk moeder ervan zulke verschillende reacties bij me teweegbrengen. Rillingen van ontroering en ellende.

Ten eerste klinkt deze elpee, die in 1986 in Canada is geperst, vreselijk vlak, zeker vergeleken bij de eind jaren tachtig in Nederland gefabriceerde cd van het album ‘The Kick Inside’.

Maar mijn huiver wordt opgewekt door iets anders. Het heeft een beetje te maken met de remix: nieuwe gitaarpartij, enorme galm op de drums, onnatuurlijk veel hoog in het intro en een uitgebreide en opgeleukte coda, maar vooral met Bush zelf. In 1986 kon ze veel ‘beter’ zingen: je luistert naar iemand die heel goed weet wat ze aan het doen is, zo goed dat het op maniërisme begint te lijken: een stembuiginkje hier (‘Leave behihihind my wuthering’), een dramatisch bedoelde inzet daar (‘Too long I roam in the night’), een uit de bocht vliegende hoge noot zus (bij 2’33”), een gruwelijk koor ‘vocale hoogstandjes’ zo (laatste minuut). Het is een vertolking door een verbazingwekkend goede zangeres, terwijl er uit het origineel een zekere onbeholpenheid spreekt (waarvan ik me kan voorstellen dat de oudere Bush zich daaraan ergerde, maar die nu eenmaal bij het nummer hoort), alsof Bush iets had verzonnen dat bijna te hoog gegrepen was.

Geef mij (voor dit nummer) de jonge Bush maar: virtuoos, doorvoeld en puur.

Knieviool

Vanmorgen in de auto hoorde ik op Radio 4 een mooi stuk muziek dat ik nog niet kende. Het klonk als heel oud, het werk dat Jordi Savall op de Engelse lyra-viol speelt, maar het had ook iets moderns. Het kon dus eeuwenoud en Brits zijn, maar ook uit het Midden-Oosten komen (een mede-leerling van mijn dochter (5 havo) vroeg laatst: ‘Het Midden-Oosten van wat?’) en veel nieuwer zijn.

Het werd afgekondigd als ‘I Would I Were a Bird’, gespeeld door Jean-Guihen Queyras.

Thuis zocht ik het nummer meteen op. Het staat op het album Thrace (Sunday Morning Sessions). De lyra (in het Grieks voluit ‘politiki lyra’ genoemd, in het Perzisch ‘kemençe’ herdoopt) wordt bespeeld door Sokratis Sinopoulos en de cello door Jean-Guihen Queyras.

Op youtube vond ik een gezongen versie van deze Griekse traditional (klaarblijkelijk ‘ΝΑΜΑΝ ΠΟΥΛΙ ΝΑ ΠΕΤΑΓΑ’ geheten), afkomstig van een cd met ‘Songs About Greeks Far From Home’ – je denkt meteen aan Odysseus. Erg mooi.

Er is trouwens een heel concert te vinden van de musici die op de cd te horen zijn (het begint als je klikt meteen bij een stukje solo lyra) (Queyras speelt verderop ook ‘Az Hit’ van Kurtág):

Sokratis Sinopoulos blijkt ook jazz te maken (geen flauwe crossover):

En dat allemaal dankzij Radio 4, tijdens een autoritje door de regen.

Right Now

Dit vind ik een van de mooiste nummers van het afgelopen jaar: ‘Right Now’. Goede tekst ook (hebben ze het over het klimaat, over de liefde, over muziek, over alles?). De beste versie (met electronica en blazers) opent het nieuwe, grootse album Lamp Lit Prose van Dirty Projectors. Dit is live, ook niet gek.

De versie bij NPR Music Tiny Desk Concert (tweede nummer van de drie) is trouwens beter dan die boven, omdat David Longstreth bij deze niet gaat schreeuwen en blijft zingen.

Goldberg

Vrijdagavond 14 december a.s. vindt in het Concertgebouw te Amsterdam het laatste concert van dit jaar plaats in de reeks Iconen in de Kleine Zaal: de Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach worden dan gespeeld door Hannes Minnaar en ik vertel er het een en ander over. Er zijn nog enkele kaarten beschikbaar, klik hier.002_sGLDBRG_04282003_0019--0a7c6d410ac56f4d2274383da0bf1a81Dit is worstelaar Bill Goldberg, die heeft er verder niets mee te maken (hoop ik).

The Czars

Zaterdag maakte ik door het beregende glazen dak van onze (stilstaande, agent!) auto een foto van een boom. Vanmorgen zette ik die foto op het bureaublad van mijn computer en haalde ik de tweede plaat van het dubbelalbum The CZARS Best Of uit de hoes en wat zie ik op de binnenhoes?